
Karşılıksız Çek Nedir ve Karşılıksız Çek Şikâyeti Nasıl Yapılır
Çekiniz bankadan döndüyse ilk adım, bankadan çekin arka yüzüne “karşılıksızdır” işlemi yapılmasını istemektir. Çek süresinde bankaya sunulmuş ve bu işlem yapılmışsa, yetkili hamil fiili öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde icra mahkemesine şikâyette bulunabilir. Her durumda fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıllık üst sınır vardır. Çek bedelinin tahsili için koşulları varsa ayrıca icra takibi başlatılabilir.
Karşılıksız çek nedir ve bankada ilk ne yapılmalıdır
Çek hesabındaki para çek bedelini tamamen karşılamıyorsa, bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu tutar da hesaba katılarak karşılıksız kalan miktar belirlenir. Hamilin talebi üzerine banka çekin arka yüzüne ibraz tarihini, hesap durumunu, bankanın ödediği miktarı, ibraz eden kişinin bilgilerini ve karşılıksız kalan tutarı yazar. İşlemi ibraz eden kişi ile banka yetkilisi imzalar. İbraz eden kişi imzadan kaçınırsa işlem yapılmaz (5941 sayılı Çek Kanunu m. 3/2 ve 3/4).
Kısmi ödeme yapılır ve çekin aslı bankada kalırsa çekin ön ve arka yüzünün banka onaylı fotokopisini alın. Banka bu belgeyi hamile ücretsiz verir. Kanundaki koşullarla hem şikâyette hem icra takibinde kullanılabilir (Çek Kanunu m. 3/6).
Çek kaç gün içinde bankaya ibraz edilmelidir
İbraz, çekin ödenmek üzere bankaya sunulmasıdır. Süre, çekin üzerinde yazılı düzenleme tarihinin ertesi günü başlar (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 796).
Çekin düzenlendiği ve ödeneceği yer | İbraz süresi |
Aynı yer | 10 gün |
Türkiye içinde farklı yerler | 1 ay |
Farklı ülkelerde, aynı kıtada | 1 ay |
Farklı ülkelerde, farklı kıtalarda | 3 ay |
Avrupa ülkeleri ile Akdeniz’e kıyısı bulunan ülkeler arasındaki çeklerde kanunun aynı kıta kabulü uygulanır. İleri tarihli çeklerde 31 Aralık 2028’e kadar çekin üzerinde yazılı tarihten önce ödeme için bankaya yapılan ibraz geçersizdir (Çek Kanunu geçici m. 3/5).
2026 yılında banka karşılıksız çek için ne kadar öder
30 Ocak 2026’dan itibaren genel banka sorumluluk tutarı, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için 16.350 TL’dir. Hesapta hiç para yoksa banka, düzenleyen dışındaki hamile çek bedelini 16.350 TL’ye kadar öder. Hesapta kısmi karşılık varsa ve çek bedeli 16.350 TL’yi aşmıyorsa banka ödemesiyle çek bedeli tamamlanır. Çek bedeli bu tutarı aşıyorsa hesapta bulunan paraya 16.350 TL’ye kadar ilave edilir. Toplam ödeme çek bedelini aşamaz (Çek Kanunu m. 3/3 ve 2010/2 sayılı Tebliğ m. 4).
14.200 TL, Tebliğ’in geçici 2. maddesi kapsamındaki eski çek yaprakları için öngörülen özel tutardır. Çek Kanunu m. 3/9 uyarınca, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmeyen çeklerde bankanın kanuni tutara ilişkin ödeme sorumluluğu sona erer.
Karşılıksız çek şikâyeti nereye ve nasıl yapılır
Şikâyet, görevli icra mahkemesine dilekçeyle veya mahkemede sözlü beyanla yapılabilir. Aşağıdaki yerlerden birinin icra mahkemesi yetkilidir (Çek Kanunu m. 5/1 ve İcra ve İflas Kanunu m. 349).
Çekin tahsil için ibraz edildiği banka şubesinin bulunduğu yer
Çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer
Çek hesabı sahibinin yerleşim yeri
Şikâyetçinin yerleşim yeri
Dilekçede çekin numarası ve bedeli, düzenleme ve ibraz tarihleri, karşılıksız kalan tutar, şikâyetçinin hak sahipliği ve şikâyet edilen kişiye ilişkin bilgiler yer almalıdır. Çekin aslı veya kanunen kullanılabilen banka onaylı ön ve arka yüz fotokopisi ile varsa banka kayıtları, ciro ve ödeme belgeleri başvuruya eklenebilir. Şikâyetçi duruşmaya katılmaz ve vekil de göndermezse şikâyet hakkı düşer (İcra ve İflas Kanunu m. 349).
Karşılıksız çek şikâyet süresi ne kadardır
Şikâyet hakkı fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her durumda fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçince düşer. Banka işlem kaydı, öğrenme tarihinin belirlenmesinde delil olarak değerlendirilebilir. Öğrenme tarihi dosyanın koşullarına göre belirlenir. Ödeme görüşmeleri şikâyet süresini kendiliğinden durdurmaz (İcra ve İflas Kanunu m. 347).
Şirket çeki karşılıksız çıkarsa kim sorumlu olur
Çek hesabı bir şirkete aitse çek karşılığını hesapta bulundurma yükümlülüğü, şirketin mali işlerini yürütmekle görevlendirilen yönetim organı üyesine aittir. Böyle bir görevlendirme yapılmamışsa sorumluluk, yönetim organını oluşturan gerçek kişiler yönünden değerlendirilir. İmzanın yanında yönetim organı kararları, görev dağılımı ve ticaret sicili kayıtları da önem taşır (Çek Kanunu m. 5/2).
Karşılıksız çekin cezası nedir
Suçun koşulları oluştuğunda her çek için 1.500 güne kadar adli para cezası verilebilir. Hükmedilen ceza, çekin karşılıksız kalan tutarından az olamaz. Mahkeme ayrıca kanunda belirtilen kişiler hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına karar verir. Yargılama sırasında da bu yasak koruma tedbiri olarak uygulanır. Adli para cezası Hazineye ödenir. Alacaklı çek bedelini tahsil etmek için icra yoluna ayrıca başvurabilir (Çek Kanunu m. 5/1).
Karşılıksız çek bedeli nasıl tahsil edilir
Süresinde ibraz edilen çekin ödenmediği Türk Ticaret Kanunu m. 808’de öngörülen şekilde belgelenmişse, diğer koşullar da sağlandığında kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatılabilir. Takipte çekin ön ve arka yüzü, ciro zinciri, banka ödemesi ve kalan alacak birlikte değerlendirilir. Ceza şikâyeti ve icra takibi aynı anda yürütülebilir.
Hamilin düzenleyene, cirantalara ve diğer çek borçlularına karşı çeke dayalı başvurma hakları, ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yılda zamanaşımına uğrar (Türk Ticaret Kanunu m. 814/1).
Çek borcu ödenirse veya şikâyetten vazgeçilirse ne olur
Karşılıksız kalan çek bedeli, kanuni ibraz tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan temerrüt faiziyle birlikte tamamen ödenirse mahkeme yargılama sırasında davanın düşmesine karar verir. Mahkûmiyet kesinleşmişse hüküm bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılır. Şikâyetten vazgeçildiğinde de aynı sonuçlar uygulanır (Çek Kanunu m. 6). Ödeme protokolünde ödemenin hangi çekleri, hangi faiz ve masraf kalemlerini kapsadığı ve varsa icra dosyasına nasıl yansıtılacağı belirtilmelidir.
Çekiniz karşılıksız çıktığında üç tarihi kaydedin. Çekin üzerindeki düzenleme tarihi, bankaya ibraz tarihi ve karşılıksızdır işlemini öğrendiğiniz tarih. Çekin ön ve arka yüzünü gösteren belgeyle birlikte bu tarihler, şikâyet süresini ve tahsil için izlenebilecek yolu belirlemenize yardımcı olur.
Diğer Paylaşımlar
Güncel paylaşımlarımıza bu alandan ulaşabilirsiniz

Doğum İzninden Dönen İşçinin Görev Yeri Değiştirilebilir mi?
Doğum izninden dönen işçinin görevi veya görev yeri hangi koşullarda değiştirilebilir? Bu yazıda, başka şubeye nakil ve görev değişikliğinde yazılı onayın ne zaman gerektiğini, işçinin değişikliğe nasıl itiraz edebileceğini ve işten çıkarılması halinde işe iade sürecini ele alıyoruz.
Daha Fazla

Senet Nasıl Doldurulur? Senet Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Senet nasıl doldurulur ve senet alırken hangi bilgiler kontrol edilmelidir? Bu yazıda bononun geçerlilik şartlarını, vadenin boş bırakılması veya iki farklı ödeme tarihi yazılması halinde ortaya çıkabilecek sonuçları ve şirket senetlerinde imza yetkisinin nasıl kontrol edileceğini ele alıyoruz. Ayrıca teminat senedi düzenlerken ve senet ödenmediğinde dikkat edilmesi gerekenleri açıklıyoruz.
Daha Fazla

Vasiyetname Hazırlanması: Saklı Pay, Sağlık Raporu ve Geçerlilik Şartları
Bu makalede, vasiyetnamenin nasıl hazırlanacağı, noter ve el yazılı vasiyetnamelerde hangi şekil şartlarına uyulması gerektiği ve sağlık raporunun hangi durumlarda önem taşıdığı açıklanmak amaçlanmıştır. Ayrıca mirasçıların saklı paylarının nasıl hesaplandığı ve vasiyetnamenin açılmasından sonra hangi durumlarda iptal veya tenkis davası açılabileceği ele alınmıştır.
Daha Fazla

İş Davası Açmadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?
Bu makalede, iş davası açmadan önce iş sözleşmesinin sona erme nedeninin nasıl değerlendirileceği, hangi işçilik alacaklarının talep edilebileceği ve bunların hangi belgelerle ispatlanabileceği anlatılmak amaçlanmıştır. Ayrıca zorunlu arabuluculuk süreci ile işe iade, işçilik alacağı ve hizmet tespiti davalarında dikkat edilmesi gereken süreler ele alınmıştır.
Daha Fazla

