Doğum İzninden Dönen İşçinin Görev Yeri Değiştirilebilir mi?

Doğum İzninden Dönen İşçinin Görev Yeri Değiştirilebilir mi?

Doğum izninden dönen işçinin görevi değiştirilebilir mi?

Evet. İşveren, iş sözleşmesine uygun ve çalışma koşullarını esaslı biçimde ağırlaştırmayan bir görevlendirme yapabilir. Yeni görev veya işyeri işçi aleyhine esaslı bir değişiklik yaratıyorsa işveren bunu yazılı bildirmeli ve işçinin yazılı kabulünü almalıdır. Ücret aynı kalsa bile prim kaybı, ulaşım süresinin belirgin artışı, vardiya değişikliği veya sorumlulukların azaltılması sonucu etkileyebilir (4857 sayılı İş Kanunu m. 22).

Doğum izninden sonra işçinin hangi hakları devam eder?

1 Mayıs 2026’da yayımlanan 7578 sayılı Kanun ile analık izni doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftaya çıkarıldı. Çoğul gebelikte doğum öncesi süreye 2 hafta eklenir. Kadın işçi, analık izninin ardından isteği üzerine altı aya kadar ücretsiz izin kullanabilir (m. 74).

Çocuğun hayatta olması ve kanuni şartların sağlanması halinde haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullanılabilir. Süre ilk doğumda 60, ikinci doğumda 120, sonraki doğumlarda 180 gündür. Çoğul doğumda bu sürelere 30 gün eklenir. Çocuğun engelli doğması halinde süre 360 gündür. Bu dönemde ayrıca süt izni kullanılmaz. Diğer hallerde bir yaşından küçük çocuğu olan kadın işçiye günlük toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Saatleri ve kullanım biçimini işçi belirler. Bu süre çalışma süresinden sayılır (m. 74).

Ebeveynlerden biri, ilgili izinlerin ardından çocuğun zorunlu ilköğretim çağının başladığı tarihi izleyen ay başına kadar kısmi süreli çalışma talep edebilir. Şartlarına uygun talep, yönetmelikte işverenin onayına bağlanan işler dışında karşılanır. Kısmi süreli çalışma talebi geçerli fesih nedeni sayılamaz (4857 sayılı İş Kanunu m. 13). İşveren bu talep üzerine başka bir şubede görevlendirme yaparsa, naklin hukuka uygunluğu iş sözleşmesi, yönetim hakkının sınırları ve İş Kanunu’nun 22. maddesi çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

İşverenin yönetim hakkı görev yeri değişikliğine ne ölçüde izin verir?

İşveren görev dağılımını ve işyerinin organizasyonunu kanun, iş sözleşmesi, personel yönetmeliği ve işyeri uygulamasıyla oluşan koşullar çerçevesinde belirleyebilir. Sözleşmede nakil yetkisi varsa hükmün kapsamı, kullanım amacı ve dürüstlük kuralına uygunluğu değerlendirilir. İşveren bu yetkiyi işçiyi ayrılmaya zorlamak veya gebelik nedeniyle farklı muamele yapmak için kullanamaz.

Hangi görev ve görev yeri değişiklikleri esaslı değişikliktir?

Çalışma koşullarında işçi aleyhine önemli bir değişiklik olup olmadığı önceki ve yeni koşullar karşılaştırılarak belirlenir. Özellikle şu etkiler değerlendirilir.

Ücretin, primin veya diğer ücret eklerinin azalması.

Görevin niteliğinin, sorumlulukların, iş yükünün veya kariyer imkanlarının aleyhe değişmesi.

Ulaşım süresinin veya maliyetinin belirgin biçimde artması.

Çalışma saatlerinin veya vardiya düzeninin ağırlaşması.

Örneğin, yeni şubeye ulaşımın ciddi ek süre gerektirmesi ve vardiyanın akşama kayması, ücret korunsa bile esaslı değişiklik oluşturabilir. Yazılı bildirimi izleyen altı iş günü içinde yazılı kabul edilmeyen değişiklik işçiyi bağlamaz. Altı iş günü kanuni yazılı kabul süresidir. Sessizlik ya da yeni görevde çalışmaya devam edilmesi tek başına yazılı kabulün yerini tutmaz (m. 22).

İşveren doğum izninden dönen işçiyi eski görevine vermek zorunda mıdır?

İşe dönüşte işçinin sözleşmeden ve işyeri uygulamasından doğan çalışma koşulları korunur. İşverenin farklı bir görev vermesi halinde değişikliğin gerekçesi, kapsamı ve işçiye etkisi incelenir. İzin sırasında işçinin yerine bir başkasının alınması, işçiye kalıcı olarak daha düşük nitelikli bir görev verilmesini tek başına haklı kılmaz. Esaslı değişiklik ve ayrımcılık yönünden ayrı değerlendirme yapılır (m. 5 ve 22).

Doğum ve gebelik nedeniyle ayrımcılık yasağı nasıl uygulanır?

Biyolojik veya işin niteliğine ilişkin nedenler zorunlu kılmadıkça işveren, çalışma koşullarında ve fesihte cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan ya da dolaylı farklı işlem yapamaz. İzin dönüşünde primli görevin alınması veya benzer durumdaki çalışanlardan farklı muamele görülmesi, diğer delillerle birlikte ayrımcılığa işaret edebilir.

İşçi ihlal ihtimalini güçlü biçimde gösteren olguları ortaya koyduğunda, ihlal bulunmadığını ispat yükü işverene geçer. İhlal halinde işçi, yoksun kaldığı haklarla birlikte dört aya kadar ücreti tutarında uygun ayrımcılık tazminatı isteyebilir (m. 5). (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 07.05.2024, E. 2024/3413, K. 2024/7893.)

İşçi görev değişikliğine nasıl itiraz etmelidir?

İşçi yeni görevin gerekçesini, yerini ve koşullarını yazılı olarak isteyebilir. Değişikliği kabul etmiyorsa önceki ve yeni koşullar arasındaki farkları belirterek itiraz edebilir ve mevcut koşullarda çalışmaya hazır olduğunu bildirebilir. İş sözleşmesi, görevlendirme yazısı, bordrolar, vardiya çizelgeleri ve yazışmalar hukuka uygun biçimde saklanabilir. İşe devam konusunda izlenecek yol, bildirimin içeriği ve somut koşullar değerlendirilerek belirlenmelidir.

Hukuka aykırı değişiklikte işçinin hangi hakları vardır?

Usulüne uygun yazılı kabul alınmayan esaslı değişiklik işçiyi bağlamaz. İşverenin sözleşmedeki çalışma şartlarını fiilen uygulamaması veya ücreti sözleşmeye uygun hesaplamaması ya da ödememesi, koşulları varsa işçiye haklı fesih imkanı verebilir. Değişiklik önerisi aşamasında haklı fesih için ayrıca somut bir neden aranır. Kıdem tazminatı hakkı kendi kanuni şartlarına bağlıdır (m. 22 ve m. 24/II-e, f).

İşveren değişikliğin reddi üzerine feshe başvurursa, değişikliğin dayandığı geçerli nedeni veya başka bir geçerli fesih nedenini yazılı olarak açıklamalı ve bildirim süresine uymalıdır (m. 22).

İşten çıkarılma hâlinde işe iade ve arabuluculuk süreci nasıldır?

Gebelik, doğum ve aile yükümlülükleri geçerli fesih nedeni oluşturmaz. İşe iade bakımından belirsiz süreli sözleşme, işçi sayısı, kıdem ve işçinin konumu gibi iş güvencesi koşulları değerlendirilir. İş güvencesi kapsamındaki fesihte bildirim yazılı olmalı ve fesih nedeni açık ve kesin belirtilmelidir (m. 18 ve 19).

İş güvencesi koşullarını taşıyan işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalıdır. Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde işe iade davası açılabilir (m. 20).

Sonuç: Doğum izni sonrası görev değişikliğinde belirleyici olan nedir?

Değişikliğin gerekçesi ve işçinin çalışma koşullarına somut etkisi belirleyicidir. Başka şubeye geçiş, ücret aynı kalsa bile ulaşım, vardiya, prim veya görev koşullarını önemli ölçüde ağırlaştırıyorsa yazılı kabul gerekebilir. Gebelik veya analık izniyle bağlantılı farklı muameleler ayrıca ayrımcılık yasağı kapsamında incelenir.

Diğer Paylaşımlar

Güncel paylaşımlarımıza bu alandan ulaşabilirsiniz

Senet Nasıl Doldurulur? Senet Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Senet Nasıl Doldurulur? Senet Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Senet nasıl doldurulur ve senet alırken hangi bilgiler kontrol edilmelidir? Bu yazıda bononun geçerlilik şartlarını, vadenin boş bırakılması veya iki farklı ödeme tarihi yazılması halinde ortaya çıkabilecek sonuçları ve şirket senetlerinde imza yetkisinin nasıl kontrol edileceğini ele alıyoruz. Ayrıca teminat senedi düzenlerken ve senet ödenmediğinde dikkat edilmesi gerekenleri açıklıyoruz.

Daha Fazla

Karşılıksız Çek Nedir ve Karşılıksız Çek Şikâyeti Nasıl Yapılır

Karşılıksız Çek Nedir ve Karşılıksız Çek Şikâyeti Nasıl Yapılır

Çekiniz karşılıksız çıktığında bankada hangi işlemleri yaptırmalı, nereye ve ne kadar sürede şikayette bulunmalısınız? Bu yazıda çekin ibraz süresini, bankanın 2026 yılı ödeme yükümlülüğünü ve karşılıksız kalan çek bedelinin icra yoluyla nasıl tahsil edilebileceğini açıklıyoruz.

Daha Fazla

Vasiyetname Hazırlanması: Saklı Pay, Sağlık Raporu ve Geçerlilik Şartları

Vasiyetname Hazırlanması: Saklı Pay, Sağlık Raporu ve Geçerlilik Şartları

Bu makalede, vasiyetnamenin nasıl hazırlanacağı, noter ve el yazılı vasiyetnamelerde hangi şekil şartlarına uyulması gerektiği ve sağlık raporunun hangi durumlarda önem taşıdığı açıklanmak amaçlanmıştır. Ayrıca mirasçıların saklı paylarının nasıl hesaplandığı ve vasiyetnamenin açılmasından sonra hangi durumlarda iptal veya tenkis davası açılabileceği ele alınmıştır.

Daha Fazla

İş Davası Açmadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?

İş Davası Açmadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?

Bu makalede, iş davası açmadan önce iş sözleşmesinin sona erme nedeninin nasıl değerlendirileceği, hangi işçilik alacaklarının talep edilebileceği ve bunların hangi belgelerle ispatlanabileceği anlatılmak amaçlanmıştır. Ayrıca zorunlu arabuluculuk süreci ile işe iade, işçilik alacağı ve hizmet tespiti davalarında dikkat edilmesi gereken süreler ele alınmıştır.

Daha Fazla