Erkeklerin Nafaka Alma Hakkı: Hukuki Bir Değerlendirme

ERKEKLERİN NAFAKA ALMA HAKKI: HUKUKİ BİR DEĞERLENDİRME

Türk hukuk sisteminde nafaka, cinsiyet ayrımı yapılmaksızın düzenlenmiş olup, boşanma sonucunda ekonomik olarak zor duruma düşecek tarafın, diğer eşten mali gücü oranında maddi destek almasını sağlayan bir mekanizmadır. Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi, nafaka talebinin yalnızca kadınlara özgü olmadığını açıkça ortaya koymaktadır. Erkekler de belirli şartları sağladıklarında nafaka talebinde bulunabilirler.

Bu makalede, erkeklerin yoksulluk nafakası ve tedbir nafakası talep edebileceği durumlar, hukuki dayanakları ve mahkemelerin değerlendirme kriterleri ele alınmaktadır.

1. YOKSULLUK NAFAKASI VE ERKEKLERİN TALEP HAKKI

Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi şu şekildedir:

"Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak şartıyla, geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında nafaka isteyebilir."

Bu hüküm, nafaka talebinin cinsiyete bağlı olmadığını, yalnızca ekonomik durum ve kusur değerlendirmesi yapılarak karar verileceğini açıkça göstermektedir.

Yoksulluk nafakasına hak kazanabilmek için üç temel şart aranmaktadır:

1.1. Boşanma Nedeniyle Yoksulluğa Düşme Durumu

Boşanma sonucunda nafaka talep eden tarafın ekonomik olarak zor duruma düşmesi gerekir. Mahkemeler, tarafların gelir durumunu, malvarlığını ve çalışma kapasitesini değerlendirerek bu şartın sağlanıp sağlanmadığını belirler.

Örnek:

• Evlilik boyunca çalışmamış veya ev içi sorumlulukları nedeniyle mesleki gelişim sağlayamamış bir erkek, boşanma sonrası ekonomik sıkıntıya girebilir.
• Boşanma sonrasında düzenli bir geliri olmayan veya çalışma imkânı sınırlı olan erkekler, nafaka talep edebilir.

1.2. Daha Ağır Kusurlu Olmama

Nafaka talep eden tarafın, boşanmaya sebep olan olaylarda daha ağır kusurlu olmaması gerekir. Kusur değerlendirmesi, mahkemenin takdir yetkisi kapsamında yapılmaktadır.

Örnek:

• Şiddet, sadakatsizlik gibi ağır kusurlar, nafaka talebinin reddedilmesine neden olabilir.
• Evlilik birliği içerisinde ekonomik katkı sağlayamayan ancak eşinin mali desteğine bağımlı olan bir erkek, daha ağır kusurlu olmamak kaydıyla nafaka talebinde bulunabilir.

1.3. Nafaka Talebinin Mahkemeye Sunulması

Nafaka, mahkemeler tarafından re’sen (kendiliğinden) hükmedilen bir hak değildir. Talep edilmesi zorunludur.

• Nafaka talebi, boşanma davası sırasında ileri sürülebileceği gibi, boşanma kararı kesinleştikten sonra ayrı bir dava ile de talep edilebilir.

2. TEDBİR NAFAKASI VE ERKEKLERİN TALEP HAKKI

Türk Medeni Kanunu’nun 169. maddesi, boşanma sürecinde ekonomik güvencesi olmayan tarafın, mahkeme kararıyla geçici olarak nafaka almasını düzenlemektedir.

Tedbir nafakası, boşanma davası devam ederken tarafların temel yaşam giderlerini karşılamak amacıyla ödenen bir nafaka türüdür.

2.1. Erkekler Tedbir Nafakası Alabilir mi?

Evet. Mahkeme, davanın sonuçlanmasını beklemeden, ekonomik olarak zor durumda kalan tarafa tedbir nafakası bağlayabilir.

Örnek:

• Eşinin ekonomik desteğine bağımlı olan bir erkek, boşanma sürecinde geçici tedbir nafakası alabilir.
• İşsiz olan, sağlık sorunları bulunan veya geçimini sağlayamayacak durumda olan erkekler de bu talepte bulunabilir.

3. NAFAKA TALEPLERİNDE MAHKEMELERİN DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ

Mahkemeler, nafaka taleplerini değerlendirirken şu unsurları göz önünde bulundurur:

3.1. Tarafların Ekonomik Durumu

• Nafaka talep eden kişinin çalışma imkânları, gelir düzeyi ve malvarlığı incelenir.
• Nafaka ödeyecek tarafın ekonomik gücü değerlendirilir.

3.2. Kusur Oranı

• Daha ağır kusurlu olan taraf nafaka alamaz.
• Kusur değerlendirmesi, mahkemenin takdirine bağlı olarak yapılır.

4. ERKEKLERİN NAFAKA ALABİLECEĞİ DURUMLARA ÖRNEKLER

4.1. Eşinin Gelir Durumu Daha Yüksekse

• Yüksek gelirli bir eşten, ekonomik güvencesi olmayan erkek nafaka talep edebilir.
• Özellikle eşlerin gelir farkı belirgin şekilde fazla ise, nafaka bağlanma ihtimali artmaktadır.

4.2. Sağlık Sorunları Nedeniyle Çalışamıyorsa

• Boşanma sonrası sağlık sorunları nedeniyle çalışamayacak durumda olan erkekler, nafaka talebinde bulunabilir.
• Çalışma gücü kalıcı veya geçici olarak kaybedilmişse, mahkeme bu durumu dikkate alabilir.

4.3. Çalışma Hayatına Katılamamışsa

• Evlilik süresince çalışmamış veya mesleki beceri kazanmamış bir erkek, yoksulluk nafakası talep edebilir.

5. SIKÇA SORULAN SORULAR

5.1. Erkekler Yoksulluk Nafakası Talep Edebilir mi?

Evet. Türk Medeni Kanunu, nafaka hakkını cinsiyete bağlı olarak düzenlememektedir. Yoksulluğa düşecek olan taraf, nafaka talep edebilir.

5.2. Erkeklerin Nafaka Alabilmesi İçin Hangi Şartlar Gereklidir?

• Nafaka talep eden erkeğin yoksulluğa düşecek olması gerekir.
• Boşanmaya sebep olan olaylarda daha ağır kusurlu olmaması gerekmektedir.

5.3. Erkekler Tedbir Nafakası Alabilir mi?

Evet. Boşanma davası süresince geçimini sağlayamayacak durumda olan erkekler, tedbir nafakası talep edebilirler.

6. SONUÇ

Türk hukuk sistemi, nafaka konusunda cinsiyet ayrımı yapmaksızın düzenlemeler içermektedir. Erkekler de belirli şartları sağladıklarında yoksulluk veya tedbir nafakası talep edebilirler.

Toplumda bu konuda var olan yanlış algılar, hukuki bilgi eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Nafaka, yalnızca kadınlara özgü bir hak değildir. Hukuki hak ve yükümlülükler konusunda doğru bilgiye sahip olmak, tarafların hak kayıplarını önlemek açısından büyük önem taşımaktadır.