Taksirle Öldürme Suçu

TAKSİRLE ÖLDÜRME SUÇU (TCK 85. MADDE)

1. Giriş

Taksirle öldürme suçu, kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket etmesi sonucu başka bir insanın ölümüne sebebiyet vermesi durumunda oluşur. Bu suç, kasten işlenen öldürme suçlarından farklı olarak, failin bilerek ve isteyerek değil, ihmal veya tedbirsizlik sonucu ölüme sebebiyet vermesiyle ortaya çıkar.

Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 85. maddesinde düzenlenen taksirle öldürme suçu, özellikle trafik kazaları, iş kazaları, tıbbi ihmal ve dikkatsizlik sonucu meydana gelen ölümler gibi durumlarda sıkça karşımıza çıkmaktadır.

2. Hukuki Dayanak: TCK 85. Madde

Türk Ceza Kanunu’nun 85. maddesi taksirle öldürme suçunu şu şekilde düzenlemektedir:

TCK 85/1: Taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
TCK 85/2: Fiilin birden fazla insanın ölümüne veya bir veya birden fazla kişinin ölümüyle birlikte, birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması halinde, fail hakkında üç yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Bu düzenlemeye göre, ölüm tek bir kişiyle sınırlıysa ceza alt sınırdan belirlenirken, birden fazla kişi hayatını kaybettiğinde veya ağır yaralanmalar da meydana geldiğinde ceza artmaktadır.

3. Taksir ve Bilinçli Taksir Ayrımı

Taksir, kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması sonucu bir başkasının zarar görmesine neden olmasıdır. Taksir, basit taksir ve bilinçli taksir olmak üzere ikiye ayrılır:

• Basit (Adi) Taksir: Kişi, sonucunu öngöremediği ancak dikkatli davransaydı önleyebileceği bir durum nedeniyle birinin ölümüne sebep olur. Örneğin, trafikte kırmızı ışıkta geçerken yayaya çarpmak.
• Bilinçli Taksir: Fail, hareketinin ölümle sonuçlanabileceğini öngörmesine rağmen, "olmaz" diyerek dikkatsiz davranır. Burada kasıt yoktur ancak fail, sonucu öngördüğü halde tedbir almamıştır. Örneğin, alkollü araç kullanarak hız sınırlarını aşan bir sürücünün kazaya sebep olması.

Bilinçli taksirle öldürme durumunda, mahkeme temel cezayı artırarak uygulayabilir.

4. Suçun Unsurları

Taksirle öldürme suçunun oluşabilmesi için aşağıdaki unsurların bulunması gerekir:

• Fiil: Failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir davranışı olmalıdır. (Örneğin, hız sınırını aşmak, iş güvenliği kurallarına uymamak)
• Netice: Bir kişinin ölümüne neden olunmalıdır.
• Nedensellik Bağı: Failin eylemi ile ölüm arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi olmalıdır.
• Taksir (Dikkatsizlik, Tedbirsizlik): Fail, sonucu istememiş olmalı ancak yeterli dikkati göstermediği için ölüm gerçekleşmiş olmalıdır.

5. Taksirle Öldürme Suçuna Örnekler

• Trafik kazaları: Hız sınırını aşan, alkollü araç kullanan veya kırmızı ışık ihlali yapan bir sürücünün sebep olduğu ölüm.
• İş kazaları: İşverenin gerekli güvenlik önlemlerini almadığı bir iş yerinde, çalışanın ölümü.
• Tıbbi ihmal: Bir doktorun ameliyat sırasında yeterli dikkati göstermemesi sonucu hastanın hayatını kaybetmesi.
• Tehlikeli faaliyetler: İnşaatta gerekli güvenlik önlemleri alınmadan yapılan bir çalışmada bir kişinin hayatını kaybetmesi.

6. Cezanın Belirlenmesi ve Etkileyen Faktörler

Mahkeme, ceza belirlerken şu hususları dikkate alır:

• Bilinçli taksir olup olmadığı (Eğer fail, sonucu öngörmesine rağmen dikkatsiz davranmışsa ceza artırılabilir.)
• Ölüm birden fazla kişiyi etkiliyor mu? (Birden fazla kişinin ölmesi veya yaralanması ceza miktarını artırır.)
• Failin kusur oranı ve ihmal derecesi (Tam kusurlu mu, yoksa kusuru daha az mı?)
• Failin pişmanlık gösterip göstermediği (Eğer fail, ölüm sonrası mağdur yakınlarına destek olmuşsa, ceza indirimleri uygulanabilir.)

7. Şikayet ve Zamanaşımı

• Taksirle öldürme suçu, şikayete tabi değildir. Savcılık, olaydan haberdar olduğunda re’sen soruşturma başlatır.
• Zamanaşımı süresi 15 yıldır.

8. Sonuç

Taksirle öldürme suçu, kişinin öngörüsüzlüğü veya tedbirsizliği nedeniyle bir insanın hayatını kaybetmesine sebep olduğu durumları kapsayan önemli bir suç tipidir.

Ceza belirlenirken failin dikkatsizlik derecesi, bilinçli taksir olup olmadığı ve neticenin ağırlığı göz önünde bulundurulur. Özellikle trafik kazaları, iş kazaları ve mesleki ihmal durumlarında bu suçla sıkça karşılaşılmaktadır.

Taksirle öldürme suçlarında kusur oranının tespiti ve hukuki sürecin doğru yönetilmesi için bir avukattan hukuki destek almak büyük önem taşımaktadır.